Bắt đầu với BIM
Lộ trình thực tiễn 6 bước — từ kiểm tra pháp lý đến bàn giao hoàn công, theo NĐ 217/2026 và ISO 19650.
Kiểm tra nghĩa vụ pháp lý
Xác định dự án của bạn có bắt buộc áp dụng BIM không theo NĐ 217/2026.
- →Công trình mới xây → xác định cấp (I / II / III…) theo TT 06/2021
- →Cấp II trở lên: BIM bắt buộc từ giai đoạn nghiên cứu khả thi (Điều 8 NĐ 217)
- →Đầu tư công + Cấp I trở lên: CDE (môi trường dữ liệu chung) bắt buộc
- →Công trình tuyến / đặc thù / bí mật quốc gia: người quyết định đầu tư quyết định
💡 Nếu không chắc cấp công trình, tra cứu QCVN 03:2022/BXD và TT 06/2021/TT-BXD trong thư viện.
Xác định vai trò & đánh giá năng lực
Mỗi bên tham gia có trách nhiệm BIM khác nhau. Biết vai trò của mình để lập kế hoạch đúng hướng.
- →Xác định vai trò: Chủ đầu tư, Ban QLDA, Tư vấn thiết kế, Nhà thầu, Tư vấn BIM, Giám sát
- →Đánh giá năng lực BIM hiện tại theo 4 trục: Chiến lược / Quy trình / Con người / Công nghệ
- →Xác định khoảng cách tới BIMKit L2 (mốc tự đặt của công cụ, không phải yêu cầu pháp lý của NĐ 217)
- →Lên lộ trình học và phát triển năng lực theo vai trò cụ thể
💡 BIMKit L2 là ngưỡng tự đặt của công cụ này cho 'thực hành BIM cơ bản đầy đủ' (EIR có cấu trúc, CDE hoạt động, vai trò được đặt tên, hợp đồng trích dẫn ISO 19650) — không phải ngưỡng pháp lý của NĐ 217. Điều kiện dự thầu thực tế do hồ sơ mời thầu từng dự án quyết định.
Lập tài liệu yêu cầu thông tin
EIR do chủ đầu tư ban hành, BEP do đơn vị được chỉ định soạn để đáp ứng. Đây là bộ hồ sơ gốc định hình toàn bộ quy trình BIM.
- →EIR (Yêu cầu trao đổi thông tin): 10 mục — mục tiêu BIM, LOIN, phần mềm, CDE, mốc bàn giao, bảo mật…
- →Pre-BEP: tư vấn/nhà thầu soạn trong hồ sơ dự thầu để chứng minh năng lực BIM
- →Post-BEP: ký hợp đồng xong mới hoàn thiện đầy đủ, gồm RACI, MIDP/TIDP, cấu trúc CDE, quy ước đặt tên
- →MIDP (Kế hoạch bàn giao thông tin tổng thể) + TIDP per bộ môn — lịch biểu bàn giao thông tin
Chọn phần mềm & thiết lập CDE
Phần mềm lập mô hình, công cụ phối hợp, và môi trường dữ liệu chung (CDE) là xương sống kỹ thuật của dự án BIM.
- →Chọn phần mềm BIM sử dụng và nền tảng CDE tùy thuộc theo mục đích áp dụng, tính năng đáp ứng, mức độ phổ biến và các yếu tố bổ trợ khác
- →Thiết lập CDE với 4 trạng thái: WIP (đang làm nội bộ) → Shared (chia sẻ các bên) → Published (phát hành) → Archived (lưu trữ)
- →Thống nhất quy ước đặt tên file, ví dụ: Project–Originator–Functional–Spatial–Form–Discipline–Number–Suitability–Revision
- →Đảm bảo xuất được định dạng IFC (ISO 16739) — định dạng mở phù hợp theo NĐ 217/2026 Điều 8 khoản 3 khi trình thẩm định
💡 CDE giữ vai trò quan trọng trong dự án — là nơi toàn bộ dữ liệu xây dựng được tập trung, kiểm soát và chia sẻ giữa các bên.
Lập mô hình & phối hợp đa bộ môn
Đây là một phần quan trọng của quy trình BIM - giúp mang lại giá trị thiết thực và hữu hình - các bộ môn cùng xây dựng mô hình liên kết, phối hợp xung đột và kiểm soát thông tin theo LOIN.
- →Mô hình hóa theo LOIN từng giai đoạn: G1 (ý tưởng) → G2 (thiết kế cơ sở) → G3 (kỹ thuật, đủ để clash) → G4 (chế tạo, hoàn công)
- →Phối hợp clash detection: hard clash (giao nhau thực) → clearance clash (khoảng cách không đủ) → 4D clash (trùng thời gian thi công)
- →Áp dụng thứ tự ưu tiên bộ môn: ống thoát nước trọng lực > kết cấu > PCCC > ống gió/áp lực > điện
- →Theo dõi issue qua BCF workflow: Open → In Progress → Resolved → Closed (lưu lên CDE)
💡 G3 là ngưỡng tối thiểu cho phối hợp clash — mô hình chưa đạt G3 thì clash detection không có ý nghĩa kỹ thuật.
Bàn giao mô hình & Cơ sở dữ liệu Quốc gia
Giai đoạn hoàn công — mô hình phải đạt G4/A3/D3, bao gồm dữ liệu vận hành, và được nộp lên Cơ sở dữ liệu Quốc gia về Hoạt động Xây dựng.
- →Hoàn thiện mô hình hoàn công (as-built): G4 hình học (đo thực tế), A3 thuộc tính (COBie — ID, bảo hành, bảo trì, phụ tùng), D3 tài liệu (O&M manuals, chứng chỉ)
- →Bàn giao AIM (Asset Information Model) cho đơn vị quản lý vận hành — CAFM/CMMS
- →Nộp mô hình chuẩn hóa (IFC + COBie) lên Cơ sở dữ liệu Quốc gia theo hướng dẫn Bộ Xây dựng
- →Lưu trữ toàn bộ dữ liệu BIM dự án trong CDE (trạng thái Archived) — hồ sơ pháp lý lâu dài
💡 Hướng dẫn cụ thể về schema nộp CSDL Quốc gia đang chờ Bộ Xây dựng ban hành — theo dõi tại thư viện tài liệu.
Tự học thêm về BIM
Khóa học tự học từ Autodesk Learn — miễn phí, theo vai trò, có phụ đề tiếng Việt qua Chrome Live Caption.